بار اولی که اتفاق افتاد من کلاس پنجم دبستان بودم. توی حیاط مدرسه بودم با هدیٰ. نوشتن این نوشته را هی به تعویق انداخته‌ام چون فکر می‌کرده‌ام باید قبلش بنویسم هدیٰ کیست. ننوشتم و الآن می‌بینم که خاطره‌اش بیشتر از آن ازم دور شده که هیچ‌وقت بتوانم بنویسم. همین‌قدری بدانید که هدیٰ دوست عزیزی بود. اولین دوست واقعی من. اولین و آخرین دوستی که من قبل از این که دوست داشتن این همه برایم غریب شود داشته‌ام. توی زندگی‌ام تقریباً همیشه چند سال بعد از هر دوره‌ای که پشت سر گذاشته‌ام، آن دوره به نظرم اسباب خجالت رسیده، احساسات آن دوره به نظرم مسخره و تقلبی رسیده و به نظرم رسیده بدون این که خودم بفهمم داشته‌ام وانمود می‌کرده‌ام آن حس‌ها را دارم؛ اما آن دوست داشتن عمیق و راحتی که نسبت به هدیٰ داشتم هیچ‌وقت این‌طور به نظرم نیامد، هیچ‌وقت حس نکردم قلابی و غیرواقعی بوده. تا چند سال پیش هنوز هم شب‌ها خوابش را می‌دیدم که باید بروم پیدایش کنم، که دارم دنبالش می‌گردم. تا چند سال پیش که هر از گاهی هم هر دفعه یک صحنه از جاهای آن مدرسه پیش چشمم زنده می‌شد ناغافل و من نمی‌فهمیدم چرا. الآن‌ها دیگر این خاطرات هم دورتر و محوتر شده‌اند…
آن روز توی حیاط مدرسه بودیم. زنگ تفریح بوده احتمالاً. یادم هست که یک ساعت مچی نو داشتم. ساعتم سفید بود. یک صفحه شش‌ضلعی داشت که دور شیشه‌اش یک حاشیه شش‌ضلعی طلایی بود. ساعت قشنگی بود. مامان و بابایم بهم داده بودندش و یادم هست که از آن چیزهایی بود که تا دیدم به نظرم رسید خیلی قشنگ است. آن روز شاید اولین روزی بود که ساعته را دست می‌کردم. گمانم یادم هست که تمام روز حس خوب داشتن یک چیز نو همراهم بود. آن موقع نزدیک آن‌جایی بودیم که حیاط جلویی و حیاط پشتی را به هم وصل می‌کرد. با هدیٰ حرف می‌زدیم و من یادم هست که حس خیلی خوبی داشتم. چرایش را یادم نیست، ولی گمانم یک‌جور حس رضایت از زندگی بود، حس این که همه‌چیز سر جایش است. یادم هست که نور آفتاب خیلی زیاد بود. من نگاه کردم به ساعتم. یک دفعه دیدم که شیشه ساعتم افتاده و… و آن اتفاق افتاد. هنوز هم نمی‌توانم بگویم چه اتفاقی بود. یک‌باره… من… نبودم. صحنه‌ای که من ناظرش بودم یک‌دفعه ناظرش را از دست داد. من آن‌جا نبودم. آن‌طور نبود که حس کنم از آن‌جا غایب شده‌ام و جای دیگری هستم، جای دیگری هم نبودم. هیچ‌کجا نبودم. من معنایی نداشت. یادم هست که بلندبلند و ترسان می‌گفتم «چرا این‌جوری شدم؟ چرا من این‌جوری شدم؟» و در جواب سؤالات هدیٰ که «چه‌جوری؟» نمی‌دانستم چه باید بگویم. لحظات بعدش توی گیجی این حس و این که باید بگردم شیشه ساعتم را پیدا کنم گذشت و یادم نیست که بعدش آن حسه چی شد، احتمالاً باید رفع شده باشد و بعد هم فراموشش کرده باشم؛ چون یادم نمی‌آید که سال‌های بعدی زندگی‌ام را تحت تأثیر قرار داده باشد. سال‌های بعدی سال‌های خشم بود از نبرد ناعادلانه‌ای که جنسیت من را به آن می‌کشاند، و احساس عجز موقع نگاه کردن به بلوغ که سنگرهای وجودم را یکی یکی می‌گرفت، و سر آخر وادادان و تسلیم شدن و تصمیم گرفتن به کناره گرفتن از زندگی‌ای که من دست تنها کم بودم برایش. این سال‌ها بود که من را آنی که کرد که آن شب توی شانزده سالگی‌ام بودم.
آن شب یک سری از فامیل‌هایمان آمده بودند توی پارک روبروی خانه ما پیک‌نیک. آمدند در خانه ما که شما هم بیایید. من نمی‌خواستم بروم. هیچ‌جا نمی‌خواستم بروم من آن‌موقع‌ها. افسرده بودم. شاید یکی دوبار هم پا نگذاشته بودم توی این پارک روبروی خانه‌مان تا آن‌موقع. با خانواده دعوایم شد سر رفتن و نرفتن. آخر تسلیم شدم که بروم. چادر را یادم نیست که چه شد که سر کردم. آن هم دعوایی داشت قبلش یا برای این که خودم خفت خودم آن موقع را بیشتر به چشم خودم بیاورم سر کردم. چادر به سر، عبوس، خمیده و قوز کرده (چندسالی بود که قوز می‌کردم که بدنم دیده نشود)، از عرض خیابان رد می‌شدم. نگاهم پایین بود. نور زرد چراغ‌ها را یادم هست روی آسفالت کوچه که… باز هم همان حس... باز هم برگشت. همان‌طور وحشت‌آور و فلج‌کننده و بی‌واژه. باز هم یادم نیست بعدش چه شد. احتمالاً رفته‌ام توی جمع فامیل‌ها و اجباراً حواسم پرت شده از حسه. شاید از همان شب بود که این حس آمد و جاگیر شد و دیگر نرفت (درست یادم نیست چه اتفاقی افتاد. نمی‌دانم از همان شب برای همیشه ماند، یا این که آن شب مرتفع شد و بعد تدریجی برگشت). به هر حال از همان زمان‌ها دیگر این حس، این حس وحشتناک لعنتی، این حس غیرقابل توصیف نبودن، من نبودن، در هیچ‌کجا نبودن، شد دلیل (بهانه؟) من برای کناره‌گیری از زندگی.
سال‌هاست که مهم‌ترین مؤلفه شخصیت من همین حس، همین حالت است. و بین دو وضعیتش هم تمایز باید قائل شوم: یکی وقت‌هایی که خود حس ناب گنگ وحشی‌اش هجوم می‌آورد سمتم، و من بی‌دفاع و بی‌حرکت در غربت غرق می‌شوم، و یکی وقت‌های عادی است، که وقت‌هایی است که حواسم از حسه پرت شده؛ حسه هنوز هست، ولی مثل دل‌دردی است که در پس‌زمینه همه حالت‌های آدم باشد و آدم بهش توجه نکند، توجهم معطوف کارهای عادی زندگی شده، منتها با یک حالتی از گیجی و محوی، انگار که یک بخش بزرگی از حواسم هنوز توی آن چاله عدم گیر افتاده باشد، انگار که مهی روی همه‌چیز را پوشانده باشد. آن سال‌های اول (که هنوز کاملاً قبول نکرده بودم وضعیتم را، که هنوز زیاد به چشمم می‌آمد که این چیزی است جدای از وجودم که بر من عارض شده، بلای جدید خاصی بود که به سرم آمده بود)، یعنی مثلاً تا بیست و یکی-دو سالگی گاهی می‌نشستم تمرکز می‌کردم و از وضعیت دوم برمی‌گشتم به وضعیت اول. یعنی آن‌قدر دقت می‌کردم تا دوباره حس وحشی شدید زنده می‌شد برایم. بعد از مدتی دست برداشتم. تن دادم، قبول کردم، خسته شدم، توانم کم شد، یا هرچه. به هرحال سعی کردم (زور زدم، جان کندم) که این‌جور بودنم را به عنوان یک‌جور مثلاً فلج مغزی-حسی قبول کنم. دیگر نمی‌نشینم اراده کنم تا حس بی‌پرده شدید دوباره فرابگیردم. اما گاهی بی‌اختیار خودش سراغم می‌آید. ناغافل و بدون پیش‌بینی. هنوز هم نفهمیده‌ام چه وقت‌هایی بیشتر احتمال دارد سروکله‌اش پیدا شود. این اواخر (این یکی دو ساله اخیر شاید) حتی وسط شب سراغم می‌آید. هجوم می‌آورد و من را از خواب بیدار می‌کند. از خواب نمی‌پرم، اما یک دفعه می‌بینم بیدارم، چشم‌هایم با وحشت به جایی از اتاق نگاه می‌کنند و اطرافم پر از عدم است، اتاق هست و رختخواب هست و آگاهی از وجودشان هست، اما من نیستم، نه آن‌جا هستم نه هیچ‌کجای دیگری. هیچ کاری از دستم برنمی‌آید آن لحظات. صبر می‌کنم که بگذرد و خوابم ببرد و صبح دوباره در مه و ناواقعیت معمول و عادی‌شده از خواب بیدار شوم.
می‌خواهم درباره‌اش بیشتر بنویسم. یک‌وقتی که خوش‌روحیه بودم و عزم این داشتم که مبارزه کنم با این بیماری تصمیم داشتم که بنویسم درباره‌اش. بنویسم که کمک‌کار مبارزه‌ام شود. هی به بهانه کارهای دیگر به تعویقش انداختم. این روزها هم که باز خسته و مستأصل و بیچاره‌ام کرده، به زمینم انداخته باز و زانویش را گذاشته بیخ گلویم و فشار می‌دهد (و از سرم می‌گذرد فقط که کاش بیشتر فشار می‌داد، می‌کشتم و خلاصم می‌کرد)، باز می‌خواهم بنویسم. چون کار دیگری نیست که بکنم. چون بدحالم، نوشتن حواسم را پرت می‌کند، آرامم می‌کند و حوصله پرداختن به بقیه چیزها را هم ندارم. بیشتر می‌نویسم از این نکبت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر