مامانم پیشنهاد داده یه برند درست کنیم برای رقابت با «تن درست»؛ اسمشو بذاریم «تن لش». راضیم ازش. 

یک نقطه‌ضعف بدی دارم، و آن هم این که وقتی خنده کسی را می‌بینم خنده‌ام می‌گیرد. چند روز پیش سر کلاس یک کسی داشت سؤال می‌کرد. با یک صدای به‌طورنالازمی بلندی حرف می‌زد و لحنش یک‌کم پرخاش‌جویانه‌ بود، اما می‌شد گفت که لحنه بی‌ربط است، یعنی خودش اصلاً در وضعیت پرخاش و پیکارجویی نبود. سرجمع لحن مضحکی داشت. به خودم باشد، من اگر با کسی که لحن مضحکی دارد مواجه شوم، یک‌کمی اولش از لحنش تعجب می‌کنم و بعدش سعی می‌کنم فاکتور لحنش را حذف کنم از قضیه (و اگر خودم مخاطبش باشم، موقع حرف زدن باهاش کمی عذاب‌وجدان می‌گیرم. نمی‌دانم دقیقاً چرا. شاید چون به این فکر می‌کنم که من بالاخره او به نظرم مضحک رسیده ولی بزرگوارانه سعی کرده‌ام مضحک بودنش را نادیده بگیرم، و او از کل قضیه بی‌خبر است). بچه‌های کلاس اما داشتند می‌خندیدند. من داشتم یکی‌شان را که دستش را گذاشته بود روی دهنش و می‌خواست خنده‌اش را خفه کند نگاه می‌کردم و طبق معمول خودم هم خنده‌ام گرفته بود. اعصابم خیلی خرد می‌شود این‌جور وقت‌ها. گمانم از چشم ناظر خارجی نگاه می‌کنم صحنه‌ را و می‌بینم من هم همراه جماعت دارم می‌خندم، جماعتی که به نظرم قابل سرزنش‌اند (حالا البته لازم نیست این‌طور پیچیده وصف کنم قضیه را، به نظرم خندیدن کار بدی است و می‌بینم خودم هم دارم می‌خندم). خیلی خنده‌هه برایم ناراحت‌کننده است.

آن دفعه دیگر سر کلاس هم که داشتم در مورد تاریخ هنر کنفرانس می‌دادم و ملت به نقاشی‌های لخت می‌خندیدند و خودم هم از خنده‌شان خنده‌ام گرفته بود همین حال را داشتم. البته آن موقع شاید واقعاً بهترین واکنش هم همان بود؛ که مهربانانه همراه جمع بخندم، به جای این که بخواهم مثلاً جدی و متین باشم. ولی دلم می‌خواهد «انتخاب کنم» که چنین واکنشی را نشان بدهم. اقلاً به خاطر آن که مجبور نشوم همراه جماعت به آدم‌های طفلکی بخندم.

تسلیم آزادی

دلم می‌خواهد توی یک زندانی باشم. انفرادی. یک اتاق داشته باشم، سه در چهار متر. یک تخت داشته باشم، یک میز تحریر کوچک، یک صندلی، یک شیر آب و یک دستشویی. اتاقم یک پنجره داشته باشد آن بالا که نور بیاید. بیرون پیدا نباشد. هیچ آدم نبینم. هر روز یک ساعتی در اتاق باز شود که بروم هواخوری. در حیاط هم هیچ‌کس نباشد. حیاط خیلی هم بزرگ نباشد، دیوارهایش بلند باشد، چند تا گل و گیاه اطرافش داشته باشد و یک شیر آب. ساعت هواخوری‌ام که تمام شد برگردم توی سلولم. غذایم را سر ساعتش از دریچه در بریزند توی ظرفم. روی تختم بنشینم غذا بخورم. موقع جویدن خیره شوم به فضا. هفته‌ای یک بار بگذارند بروم کتابخانه زندان. میان قفسه‌ها بگردم، یک کتاب را انتخاب کنم بیاورم توی سلولم تا هفته بعد. کتاب‌ها رد دست زندانی‌های قدیم را داشته باشند. کاغذ و قلم اگر خواستم بهم بدهند. ماهی یک بار وقت ملاقات داشته باشم. هربار فقط یک نفر را بتوانم ببینم. گوشی را برداریم و احوال هم را بپرسیم و از ماجراهای بیرون هرچه دلش خواست برایم تعریف کند و معلوم باشد که خیلی عجیب است اگر از من توقع داشته باشد ماجرایی تعریف کنم برایش. به سلولم که برمی‌گردم احساس کنم سوار چرخ‌وفلک بوده‌ام؛ سرخوش باشم، و خوش‌وقت از این که دوباره پایم به زمین رسیده.

apocalyptic

و یک روز هم مرد پاکشان و لخ‌لخ‌کنان آمد، کلید را در قفل چرخاند و در قفس را باز کرد. پرنده نگاهش را چرخاند دور باغ، و ... هجوم وحشی تمام دنیای غریبه میخکوبش کرد.

بعد از آن نمی‌دانست به کدام امید، کدام خشم را باید به آواز تبدیل کند. دیگر نخواند.

from within

یکی دو ماه پیش بود. دراز کشیده بودم توی رختخواب و خوابم نمی‌برد. نمی‌دانم چطور شد که تصمیم گرفتم شروع کنم از این جمله‌های مثبت‌اندیشانه تکرار کنم برای خودم، بلکه این ناخودآگاه ترس‌خورده‌ام آرام بگیرد کمی. شروع کردم: «آدم‌ها خوبند، آدم‌ها من را دوست دارند، آدم‌ها با من مهربانند...». وسطش یک دفعه توجه کردم که یک‌جور مقاومت شدیدی توی دلم احساس می‌کنم. مقاومتی که آدم در برابر دروغ حس می‌کند. مثل مقاومت بچه‌ای که می‌داند می‌خواهند خرش کنند و عصبانی است؛ مثل آن‌وقت‌ها که مهمانتان می‌خواهد برود و به تو می‌گویند یک‌سر می‌رود بیرون و زود می‌آید، و تو می‌دانی که دروغ می‌گویند. خیلی عجیب و شوکه‌کننده بود برایم. واقعاً فکر نمی‌کردم این‌طور عمیق عکس آن جمله‌ها را باور داشته باشم. البته می‌دانستم که از همین ناحیه است که می‌ترسم همه‌اش -بالاخره یک چیزی بود که به نظرم رسیده بود باید شروع کنم آن وردها را خواندن- اما فکر نمی‌کردم باورم این‌طور قوی و شدید و این‌طور «رو» باشد.

واقعیتش این است که از آدم‌ها می‌ترسم. خیلی می‌ترسم. نمی‌دانم توی سرشان چه می‌گذرد و در مواجهه باهاشان همه‌اش نگرانم که از من بدشان می‌آید. فکر می‌کنم دستم رو شده جلویشان و می‌دانند من چه آدم مزخرفی هستم. خجالت می‌کشم خودم را نشان بدهم اصلاً. می‌خواهم یک‌جوری جمع شوم توی خودم که کسی مرا نبیند. توی خیابان که راه می‌روم، مردم را که از روبرو می‌آیند مثل دشمن‌های توی بازی‌های کامپیوتری می‌بینم، مترصدم که یک‌دفعه تیر نیاندازند سمتم. آشنا و غریبه، دوست و بیگانه، صمیمی و غیرصمیمی، نزدیک و دور هم ندارد. همه را فکر می‌کنم که درونم را دارند عیان می‌بینند و به نظرشان می‌آید که چه آدم خجالت‌آوری هستم. البته این‌ها که می‌گویم خیلی ناخودآگاه است. آنچه عملاً اتفاق می‌افتد این است که مثلاً با یکی که دارم حرف می‌زنم یک لحظه حرکت چشم‌هایش را که نگاهم می‌کند می‌بینم و غریبگی و ناامنی پخش می‌شود در فضای دلم. حالا خودم هم می‌دانم که احتمالاً درست نیست این تصوراتم. اصلاً همین که این کلمات را دارم می‌نویسم، مورمورم شده از میزان دیوانگی احتمالی خودم. اما باز هم موقع ارتباط با آدم‌ها نمی‌توانم جلوی احساسات ناخوشایندم را که رم می‌کنند و من را می‌کشند، بگیرم. می‌دانم که نباید این‌طور باشم، اما این‌طورم. 

این‌جور می‌شود که حرف زدن با آدم‌ها مثل امتحان دادن است برایم. یک‌جور امتحان شفاهی دادن. که حالا گیرم که نمره‌ات هم بد نشده باشد، تهش می‌بینی انرژی گرفته ازت. بعد از مواجهه با آدم‌ها، که می‌آیم توی خلوت خودم، که می‌رسم به خانه، می‌بینم که چقدر خسته‌ام. می‌خواهم زار بزنم از خستگی و بی‌چارگی و استیصال. می‌خواهم دست از سرم بردارند همه. دلم می‌خواهد چشم همه «آدم‌های جهان» را ببندم. چشم‌های درشت، تیزبین، شریف و سرزنش‌گرشان را.

پی‌نوشت: یک پروژه‌ای هست به اسم اصلاح تمایل شناختی (CBM). هدفش این است مغز را عادت بدهد که چیزهای خوشایند را بهتر رصد کند. یکی از تمرین‌هایش این است که بین همه صورت‌های اخمو، آن صورتی را که خندان است پیدا کنی. این تمرین را که می‌کنم (روشن است که دارم به همه دستاویزها متوسل می‌شوم دیگر؟)، به تدریج سریع‌تر می‌شوم توی پیدا کردن صورت‌های خندان. اما احساسم موقع نگاه کردن به صورت‌های خندان ناراحت‌کننده‌تر است. آن‌ها که اخم کرده‌اند، آن‌ها که مضطرب‌اند، انگار خودشان مشکل دارند، انگار سرشان به خودشان گرم است. آن‌ها که می‌خندند، آن‌ها که رویشان گشاده است و من نمی‌توانم مثل آن‌ها تحویلشان بگیرم معذبم می‌کنند؛ آدم‌های محترمی که می‌بینند رفتارهای خجالت‌آور من را و تعجب می‌کنند. خجالت می‌کشم ازشان.

زشت درون

اگر موهایم را جوری کوتاه کنم که بهم بیاید حس می‌کنم تقلب کرده‌ام.

باتلاق

یک هفته گذشته را صرف غرق نشدن کرده‌ام. نه، صرف تلاش برای غرق نشدن. نه، صرف تماشا کردن خودم که غرق می‌شوم و تکرار کردن این که نباید غرق شوم و دیدن این که هیچ تلاشی نمی‌کنم برای غرق نشدن. از غرق شدن که حرف می‌زنم از چه حرف می‌زنم؟ از روز را به هیچ گذراندن، نه هیچ کاری، نه هیچ فکری، نه هیچ حسی، کرختی محض. سریال می‌بینم، می‌گویم این آخرین قسمت است ببینم و بروم سر کارهایم، می‌آیم بروم سر کارم می‌بینم دلم نمی‌خواهد، برمی‌گردم یک قسمت دیگر می‌بینم، دوباره می‌روم سر کارم، عذاب وجدان هم به حال بد قبلم اضافه شده، بیشتر دلم نمی‌خواهد کار کنم، دوباره برمی‌گردم سمت سریال. هی به تدریج هم منگ‌تر و کرخت‌تر می‌شوم. چرخه کامل و بی‌نقصی است. جای سریال باید الکل باشد تا به صورت قابل عرضه‌ای بدبخت محسوب شوم. خوشبختانه محیط اجازه نمی‌دهد. و من هم ترجیح می‌دهم حتی در بدبخت بودن هم آماتور باشم. 

چرا هیچ‌چیز دلم نمی‌خواهد؟ چرا هیچ‌چیزی جالب نیست برایم؟ چرا از آدم‌ها گریزانم؟ چرا از آدم‌ها به تنهایی‌ام پناه می‌برم و توی تنهایی‌ام هیچ‌چیز نیست؟ چرا خلوت خودم این‌قدر تهی و نکبت‌بار است؟ چرا حتی ناراحت نیستم از چیزی؟ چرا هیچ فکری نمی‌گذرد از سرم؟ چرا افسردگی من باید این‌طور ساکن و کرخت باشد؟ چرا باید در خلاء آویزان شوم هر بار؟ این باتلاق چیست که هر بار می‌آید سراغم؟ یک دوره تماشا می‌کنم غرق شدنم را و بعد بدون آن که به اختیار من باشد کشیده می‌شوم بیرون و می‌مانم با وقت تنگی که بیشترش را آن باتلاق بلعیده و حس خجالت از خودی که برایم به جا گذاشته؟

دارم می‌روم مسافرت. خوشحالم که دارم از اتاقم، و از پشت میزم، از توی این باتلاق می‌روم. امیدوارم همراهم نیاید.