همه تخم‌مرغهایم را گذاشتم در یک سبد.

و بعد جفت‌پا پریدم رویش. 

بی‌ربطیات - فواره‌های سبز ساقه‌های سبکبار

مادربزرگم می‌گفت خورشید اول دی راستگوست. می‌گفت شب چله خورشید ترسیده. مرگ را یک قدمی‌اش دیده و صداقت روز اول دی ماهش صداقت کسی است که مرگ را به چشم دیده.

به تو اگر بگویم می‌خندی، اما من می‌دانم که راست می‌گفت. من دیده‌ام. خورشید روز اول دی دست تو را برای من رو کرد. توی باغچه بودی. داشتی می‌رفتی که برف را از روی شاخه‌های نارنج بتکانی. رویت به خورشید بود و باد پیراهنت را تکان می‌داد… و من دیدم. دیدم که دو سایه داشتی. دیدم که دو تا بودی. هر دو سایه‌ات را روی برف‌ها دیدم که پشت سرت قدم برمی‌داشتند. هم‌قد هم، دستشان توی دست همدیگر، یکی کمی رنگ‌پریده‌تر از آن دیگری، باد پیراهن هر کدام را جوری تکان می‌داد.

همان موقع بود که فهمیدمت. که همه چیز دستگیرم شد. فهمیدم که چرا تو از تنهایی نمی‌ترسی. که چرا تنهایت و با دیگرانت یک‌جور است، که چرا رفتن هیچ کس ویرانت نمی‌کند. فهمیدم که چرا خنده‌ات، هر چه هم که واقعی، هر چه هم که از ته دل، دور است. فهمیدم که چرا بین آغوش من و تن تو همیشه فاصله‌ای‌ست. خودت محیط است دور خودت. خودت پناه است بین خودت و آغوش من، دنیا. فهمیدم که چرا نمی‌شود با تو یکی شد. فهمیدم که تو تنهایی من را پر نمی‌کنی. و من —نمی‌توانم دروغ بگویم— از تنهایی می‌ترسم. ترس کسی که مرگ را به چشم دیده.

Cut through the heart, cold and clear, Strike for love and strike for fear, There's beauty and there's danger here, Split the ice apart, Beware the frozen heart

خیلی وقت است که ننوشته‌ام. خیلی وقت است که نمی‌نویسم. چرا؟ بهانه زیاد دارم که بتوانم ردیف کنم، اما جواب درستش این است که نمی‌دانم. یک‌جور خاموشی گسترده و عمیق گریبانگیرم شده. خاموشی عمیق بر خلاف باقی چیزهای عمیق دیگر عمیق نیست. آدم را به عمق نمی‌برد، آدم را به سطح می‌کشاند. آدم در سطح سپری می‌کند. در سطح چیزها حل می‌شود، تمام می‌شود، بدون این که چیزی از او به آن لایه‌های عمیق، آن‌جاها که «خود» آدم زندگی می‌کند برسد. آدم مثل چند قطره آب در لایه‌های رویی جذب می‌شود و بعد از مدتی هم بخار می‌شود و از بین می‌رود. و آن لایه‌های زیرزمینی، آن لایه‌های عمیق --جایی که ریشه‌ها هستند-- خشک می‌شوند و ترک می‌خورند.

روزهایم به تماشا می‌گذرند، به تماشای بدون حرف. به تماشای بدون اثرپذیری و اثرگذاری. تماشا می‌کنم که خیلی کار دارم که باید بکنم، تماشا می‌کنم که وقت می‌گذرانم و وقت تلف می‌کنم، تماشا می‌کنم که شر بعضی از کارهایی را که باید بکنم، می‌کنم. اما هیچ ندارم که بگویم. وقایع را شخصی خودم نمی‌کنم. روایت شخصی‌ام خاموش شده. زاویه دیدم به زاویه دید سنگی که گوشه صحنه افتاده تقلیل پیدا کرده. (این فعل مرکب درست است؟ «تقلیل پیدا کردن»؟ معادل دیگری پیدا نمی‌کنم. «تقلیل یافتن» هم همان است. یکی از نکته‌های کتاب زبان فارسی را یادم می‌آورد که درست هم یادم نیست چه بود. گمانم عدم استفاده از فعل‌های مثبت برای معانی منفی، مثلاً از ضعفی برخوردار بودن. «یافتن» و «پیدا کردن» را انگار آدم باید برای چیزهای مثبت به کار ببرد. فرصت یافتن، شانس چیزی را پیدا کردن، رواج پیدا کردن، قوام یافتن، … . تقلیل عارض آدم می‌شود...  شاید هم پیدا کردن فعل خنثایی است. آدم ممکن است یک جعبه جادویی پیدا کند که همه بدی‌های عالم تویش باشند).

پی‌نوشت: لحن این پست انگار زیادی افسرده شده. حالم بد نیست. در آن سطحی که به سر می‌برم چیزها می‌گذرند و من بدحال نیستم.

Inevitabilis

تمام شد. تمام شده بود، پذیرفتم. دیگر همه پیش‌کش‌ها، دسته‌گلی است بر گوری. با احترام و اندوه.

تداخل ژانر

خواب دیدم یک زرافه کوچولو داشتم. داشتم به فک‌وفامیل نشانش می‌دادم و می‌گفتم «شب کودتا به دنیا اومده. اسمشو گذاشتیم گولن».

بی‌ربطیات

بشقابم را دادم دست مادر. بشقاب خالی پدرم را هم دادم. پدرم زودتر شامش را تمام کرده بود و نشسته بود جلوی تلویزیون. مادر صدا زد: «نمی‌خوری؟ جمع کنم؟». برادرم مکثی کرد، سبک‌سنگین کرد و سرآخر گفت نه. مادر بشقاب غذای دست‌نخورده را خالی کرد توی دیس. بندوبساط سفره را گذاشت توی سینی دایره‌ای بزرگ و راه افتاد سمت آشپزخانه. در آشپزخانه را نگاه کردم که تاریکی مثل دوده سیاه متراکمی آرام‌آرام ازش بیرون می‌آمد.

- بیام چراغو روشن کنم؟

مادرم خندید: «نه، آخه تو آشپزخونه که گم نمی‌شم!».

اما شد.

الآن که فکرش را می‌کنم می‌بینم ما دیر فهمیدیم. یعنی مدت زمانی که گذشت تا ما تعجب کنیم که از آشپزخانه نه نوری آمد نه صدایی، به طرز بی‌معنایی طولانی بود.

- مامان؟

بار سوم که صدایش زدیم و نیامد پریدیم توی آشپزخانه. اول پدرم و برادرم رفتند. من می‌ترسیدم بروم تو، از ترس مواجهه با صورت بیهوشی که کف زمین افتاده باشد. اما نبود. نه روی زمین بود، نه جای دیگر. به طرز غیرقابل‌توضیحی نبود. چند لحظه‌ای در سکوت چشم چرخاندیم دور آشپزخانه دنبال در یا پنجره‌ای که تا آن زمان از وجودش بی‌خبر بوده باشیم و بعد گنگ و مات سر جایمان ماندیم. پدر و برادرم یکهو شروع کردند به دوباره صدا زدن و چرخیدن دور آشپزخانه. بالا و پایین کابینت‌ها را نگاه می‌کردند، به دیوارها مشت می‌کوبیدند، در کابینت‌ها را باز و بسته می‌کردند، دور آشپزخانه کوچک می‌چرخیدند و صدا می‌زدند. جستجویشان به جنون تبدیل شد: پدرم در قابلمه‌ها و دیگ‌ها را برمی‌داشت و صدا می‌زد؛ برادرم ظرف‌های نخود و لوبیا را خالی می‌کرد و تهشان را نگاه می‌کرد (هنوز هم --با وجود آن که قبل از پختن غذا حبوبات را جلوی خودش پاک می‌کنم و توی غذا می‌ریزم-- قبل از جویدن هر لقمه چشم‌هایش را می‌بندد و دندان‌هایش را با ترس فرو می‌آورد)... من، اما، تا چشمم به آن سوراخ کوچک افتاد همه‌چیز دستگیرم شد. آن سوراخ‌موش کوچک در همان گوشه خالی آشپزخانه که جای ماشین ظرفشویی بود که سه سال بود بنا بود بخریم. به آن دو درخشش کم‌سوی موذی توی سوراخ نگاه کردم و حقیقت، نرم و آرام و هولناک و بدیهی، مرا دربرگرفت.

دو ساعت بعد که بهت و حیرت پدر و برادرم را فلج کرده بود، رفتم تا ظرف‌های شام را بشویم. قبل‌ترش مرگ موش را که مادرم صبح آن روز قاطی خریدهایش آورده بود خانه انداخته بودم توی سطل.

فرزندم، پایان‌نامه‌ات را چنان بنویس که دلت بخواهد به کسی تقدیمش کنی.

بوس، لقمان