احساس می کنم، در هر کنار و گوشه این شوره زار یاس، چندین هزار جنگل شاداب ناگهان، می روید از زمین

رسم تنها جشن گرفتن تولدم با یک لیوان چای و یک تکه شکلات تلخ و تماشای درختان پاییز از این‌جا شروع شد؛ از دو سال پیش که توی خوابگاه بودم و بختیاری کمیابی حاصل شده بود که تنها باشم، خیلی اتفاقی روز تولدم. پارسال هم تولدم تنها بودم؛ دوران نوشته پایان‌نامه بود و توی خوابگاه بودم و دوستانم هم نبودند. امسال هم، ۲۱ آذر نه، اما دو روز بعدتر توانستم مناسک تولدم را به جا بیاورم. باز هم اتفاقاً سوروسات تنهایی‌ام توی اصفهان جور شد. این شهری که هر چند اسمش کافی است که اضطراب و نفرت به دلم بیاورد، هنوز هم یک‌جورهایی دوستش دارم چون جایی است که جوانه‌های خود تازه‌ام از خاکستر سر بیرون کرده. هوا آلوده و پردود بود، اما همین که آفتاب نبود و ابر بود برای من کفایت می‌کرد. قدم زدم رفتم تا شهر کتاب که برای خودم هدیه تولد بخرم. نبود آن چیزی که می‌خواستم. برگشتم سمت دانشگاه و رفتم توی کتابفروشی بغل دانشگاه. مجموعه شعرهای شاملو را خریدم برای خودم. این تصمیم را که امسال با این خودم را غافلگیر کنم چند وقت قبل‌تر گرفته بودم، یک‌وقتی که با هدو حرف می‌زدیم و می‌گفت شاملو خیلی خوب است و من می‌گفتم که یک‌جورهایی همیشه خودم را دور نگه داشته‌ام ازش به خاطر نمی‌دانم چه. بعد هدیه‌ام را گذاشتم توی کوله‌ام و رفتم دانشگاه. از بوفه دانشکده یک لیوان چای و یک تخته شکلات تلخ خریدم و آمدم نشستم روی صندلی‌های سنگی بغل حوض. به صفه نگاه کردم و به درخت‌های پاییز و چایم را جرعه‌جرعه خوردم. دست چپم حلقه‌ای بود که چند روز پیش‌تر خودم برای خودم خریده بودم. علت این کارم هم البته همان سفر اصفهان بود؛ می‌خواستم توی دانشگاه حلقه به دست باشم بلکه آدم‌های مزاحم را گول بزنم، اما موقع خرید حواسم به این بود که خودم دارم برای خودم حلقه می‌خرم، و چه راضی‌ام از این بابت، چه دلم خوش است از این وصلت، چه دوست دارم فکر بچه‌هایی را در سرم بپرورم که خودم و خودم بناست به دنیا بیاوریم. رضا داده دلم به آنچه در سرم برایش بافته‌ام و دیگر شب‌ها بی‌قراری نمی‌کند. یک رضایت آرام بی‌ادعایی. الآن دیگر، نه با اطمینان (که دیگر فهمیده‌ام اطمینان سراب موهومی است) که بدون ترس، می‌توانم بگویم که سال‌های سیاه رفته‌اند.

سال‌های سیاه برای من سال‌های مواجهه وحشت‌آور و خردکننده با حقیقت بی‌شکوه هستی (حبشه!) بود، حقیقت مطلقاً بی‌شکوه هستی (حمبشه؟). سپاهیان حبشه یک‌باره تمام‌قد جلویم صف کشیدند و من را زیر دست‌وپای فیل‌هایشان له کردند. سال‌های سیاه، تا من تسلیم نشدم، نرفتند. اولین اشعه‌های نور آن وقت تابیدند که من دست از جنگیدن و خون خودم را هدر کردن برداشتم. سال‌های بعد از سال‌های سیاه را جا دارد که سال‌های تسلیم شدن به حبشه بدانیم و بنامیم. سال‌های وادادن، به رسمیت شناختن قدرت بی‌چون‌وچرای حبشه، پذیرش دهن‌صافی بی‌دلیل بشر و ناامیدی محترم. این سالی که گذشت -سی‌ویکمین سال زندگی‌ام- سال صلح با حبشه بود گمانم. سال پذیرش فعالانه مثلاً، سال نرمش قهرمانانه اصلاً. سال کم‌کم بلند شدن و تکان خوردن. سال سرآخر به عمل گذاشتن حکمت «به من چه» و «به دیگران چه» و حکمت‌های ریز و درشت دیگر. سال دوباره بازیافتن ارزش‌های ساده قدیم. سالی که تویش فهمیدم مشکلات بزرگ تراژیک بعضاً راه‌حل‌های از شدت کوچکی ابلهانه دارند، راه‌حل‌هایی که آن‌قدر کوچک و دم‌دستی‌اند که معمولاً تصادف پیش‌پای آدم می‌گذاردشان تا فکر و تدبیر و مبارزه باشکوه (و البته که دیدن همان راه‌حل‌های کوچک و فروتن، و تن دادن بهشان هم هوش و تلاش می‌خواهد). سالی که تویش فهمیدم و پذیرفتم که خوب‌حالی‌ام را نه با ناپدید شدن دوره‌های گاه‌وبیگاه افسردگی، و نه حتی با کم‌تر پیدا شدنشان، که با آن حداقل‌هایی باید بسنجم که توی آن دوره‌ها باثبات باقی می‌مانند، با تعداد آن سنگرهایی که حتی توی این دوره‌ها هم از دست نمی‌روند... سال خوبی بود سرجمع. حتی می‌توانم بگویم بهترین سال زندگی‌ام از بعد از پایان کودکی تا به حالا. اولین سالی که تویش بالاخره یک‌چیزی را خواستم واقعاُ (سعی کردم خودم را مجبور کنم که نترسم و زیر بار خواستن چیزی بروم) و شروع کردم به خودم تکانی دادن برای به دست آوردنش. اولین سالی که یک برنامه‌ای برای زندگی‌ام داشتم و وقتی به آینده فکر می‌کردم تصویری پیش رویم بود.

سال آینده را تصمیم گرفته‌ام سال نهادینه کردن تکان نام‌گذاری کنم؛ نهادینه کردن تکان و تثبیت گام‌های پایه. به اندازه کافی هم طولانی هست که جلوی تصویر را بگیرد زیر آرم شبکه.

الآن که دارم کارهای اپلای را می‌کنم خیلی به چشمم می‌آید که تنها هستم. من هیچ‌وقت برای تصمیم یا برنامه‌ای تلاشی نکرده‌ام. هیچ‌وقت سعی نکرده‌ام تا چیزی را به دست بیاورم. همه‌چیز، اگر شده، خودش شده. من هیچ‌وقت حتی درست و حسابی نخواسته‌ام. همیشه به نزدیک‌ترین چیز دم‌دست رضا داده‌ام. تنها باری که کمی تلاش کردم شاید برای کنکور ارشد عمران بود، که آن را هم آن‌قدر نصفه‌نیمه و بد خوانده بودم که تهش به این بصیرت رسیدم که توانایی تلاش کردن هم یک استعدادی است که من ندارم.

حالا، برای اپلای باید تلاش کنی. دم‌دست نیست که بشود رضا بدهی بهش. باید درست و حسابی بخواهی و بگردی و انتخاب کنی و زور بزنی تا بشود. و من که بلد نیستم این کارها را، که هیچ‌وقت هم نکرده‌ام این کارها را، یک‌جورهای تنهای غریبی هم دارم اپلای می‌کنم که معمولاً کسی نمی‌کند. بیشتر آدم‌ها یا زمان دانشجویی‌شان، توی جو اپلای و بین بقیه بچه‌ها که همه دارند از ددلاین و رزومه و فلان حرف می‌زنند اپلای می‌کنند، یا همراه کسی که می‌خواهند باهاش بروند. نمی‌دانم چرا من همه‌اش این کار را می‌کنم؛ همه‌اش حسابم را از بقیه جدا می‌کنم و می‌روم تنهایی سر خودم را می‌گیرم، انگار که کارها را بلدم طوری انجام بدهم که بقیه بلد نیستند، در صورتی که آن‌طوری هم که بقیه بلدند من بلد نیستم. این‌جور هم نابلدی‌ام توی چشمم فرو می‌شود، هم تنهایی‌ام.

سعی می‌کنم هی یاد خودم بیاورم که این همان چیزی است که خودم انتخاب کرده‌ام و دوستش هم دارم، و هرازگاهی این‌طور حس کردن هم طبیعی است، ولی این‌ها باز مانع این نمی‌شود که احساس تنهایی بغض به گلویم نیاورد و دلم نخواهد ول کنم همه‌چیز را. اگر به خودم بود باز همان کار همیشگی‌ام را می‌کردم: یک‌دفعه راحت کردن خودم و بی‌خیال شدن با این امید که سال دیگر انجامش می‌دهم؛ اما بعد از این که کلی تلاش کرده‌ام تا بابا راضی شده که پول اپلایم را بدهد، نمی‌توانم این‌طور راحت بی‌خیالش شوم. کاش بهانه خوبی پیدا می‌کردم که بیفتد برای سال بعد. چه می‌دانم، مثلاً کاش تصادف می‌کردم تا زمان ددلاین‌ها می‌افتادم بیمارستان. خدایا نمی‌شود؟ یک تصادف کوچولو؟ یک بوس کوچولو؟... ها، خدا هم که نیست دیگر. خودمم و خودم. هی یادم می‌رود.

مارمولکت را قورت بده

چرا مارمولک را برای تشبیه بدجنسی پنهان و کمی آمیخته با حقارت به کار می‌برند؟ به شکل و شمایل مارمولک‌ها ربط دارد یا به این که مارمولک نسخه کوچک‌تر و بی‌آزارتر مار دانسته می‌شود؟ این را از آن جهت می‌پرسم که اگر بخواهم برای یکی از استادهایم اسم مستعار انتخاب کنم به نظر دکتر مارمولک اسم خوبی است، در حالی که من هیچ‌چیز بدی از آن آدم توی ذهنم نیست. یعنی اصلاً مارمولک‌ها توی ذهن من با آن صفات شخصیتی پیوندی ندارند. چیزهایی که به ذهنم متبادر می‌کنند یک‌جور تردی و نحافت، همراه با چابکی و عجله، معصومیت، کمی بامزگی و شاید اندکی هم شیطنت است. آن بچه مارمولکی که دیروز صبح روی میز آرایشم پیدا کردم و به مصیبت توانستم از پنجره بفرستمش بیرون، که آن شیطنت را هم نداشت،  عوضش به وضوح ترسیده و مظلوم بود.

پروژه موفقیت‌آمیز بیرون کردن مارمولک نقطه شروع خوبی بود برای دیروزم. یکی از پیروزی‌های زندگی‌ام این روزها همین است، که بتوانم مارمولک‌ها را -که از تصور خزیدنشان توی همه سوراخ‌سنبه‌های ممکن خانه‌ام: توی آشپزخانه، توی جیب کیفم، سینک دستشویی، میز آرایشم ... حقیقتاً چندشم می‌شود- بیرون کنم از خانه‌ام، بدون این که مجبور باشم بکشمشان. کار سخت و طاقت‌فرسایی است. روزهای مابین دیدن یک مارمولک جدید توی خانه و سرانجام موفق شدن به بیرون کردنش واقعاً با دل‌واپسی و خیال ناراحت می‌گذارند. با این مارمولک دیروزی اما کار راحت بود. گمانم چون بچه بود نمی‌توانست خوب فرار کند. توانستم گیرش بندازم و با یک تکه کاغذ برش دارم بیندازمش از پنجره بیرون. معمولاً یک مارمولک را که زنده بیرون می‌کنم اقلاً تا چند ساعتی خوشحالم، خیلی به چشمم می‌آید انگار که یکی از موانع آسودگی خیالم را از سر راه برداشته‌ام و یک گام به خوشبختی مطلق نزدیک‌تر شده‌ام (و کیست که نداند ناچیز بودن گام‌ها هیچ اهمیتی ندارد؟). روزی که آن‌قدر خوب شروع شده بود می‌توانست روز خوبی باشد. این‌طور هم به نظرم می‌رسید. آغاز روز هیچ نشانی از این که چیزی بخواهد خراب شود نداشت. درواقع آن‌موقع هم که داشتم از خانه می‌رفتم بیرون که بروم کوچه مروی کرم بخرم، به چیزهای خوبی داشتم فکر می‌کردم. متناوباً یا به برنامه‌ریزی‌ام تا زمان اپلای -که نوشته بودم نه چنان است که به اضطرابم بیاندازد نه چنان که بتوانم وقتی تلف کنم- فکر می‌کردم یا داشتم توی ذهنم SoP می‌نوشتم یا همین پست را. و محتوای این پست هم گرفتاری‌هایی بود از قبیل بخار مسموم اینرسی‌ای که توی فضای خانه ما پراکنده است و رفتارهایی که درونی شده‌اند و ربط دادنشان به نتایج فلسفی‌ای مثل تبدیل عمل و نحوه زیست به نظریه و جهان‌بینی.

روز از وقتی خراب شد که رفتم سر کلاس دکتر ح. ح مخفف چیست؟ مخفف حیف‌که‌نمی‌شود‌بگویم‌مارمولک‌چون‌مارمولک‌بار‌منفی‌ای‌دارد‌که‌من‌اصلاً‌مرادش‌ندارم. بناست به کمک دکتر ح writing sample بنویسم برای اپلای. از یکی دو ماه پیش که بالاخره پیدایش کرده‌ام و از بلاتکلیفی راحت شده‌ام و امید دوباره‌ای پیدا کرده‌ام برای این که بتوانم چیز درست و درمانی برای اپلای داشته باشم، کیفیت زندگی‌ام عوض شده اصلاً. هردفعه بعد از کلاسش اندکی باهاش حرف زده‌ام و هربار کمی این که چه باید بکنم و از چه مسیری باید بروم برایم روشن‌تر شده؛ اول حیطه کلی موضوع را مشخص کرده‌ایم، بعد مقاله‌های مرتبط را بهم معرفی کرده و رفته‌ام خوانده‌ام، بعد از بینشان یکی را انتخاب کرده‌ام. حالا می‌خواستم بگویم یک‌وقتی مقرر کنیم که بروم پیشش و صحبت کنیم که چه فهمیده‌ام از مقاله‌ها و ببینیم دقیقاً کجا می‌شود دست گذاشت و چیزی نوشت. توی استراحت بین کلاس بهش گفتم. گفت زیاد وقت ندارد؛ دارد می‌رود مسافرت و الآن‌ها یک بار احتمالاً بتوانیم قرار بگذاریم و بعد او که برگشت مفصل‌تر حرف می‌زنیم. و او که برگشت یعنی کی؟ بهمن. تعجب کردم و گفتم من که تا آن موقع وقت ندارم. تعجب کرد که «چطور؟». تعجب کردم که تعجب می‌کند و گفتم چون ددلاین‌ها حول‌وحوش ۱۵ ژانویه است. تعجب کرد که می‌خواهم امسال اپلای کنم، که فکر می‌کرده سال دیگر می‌خواهم اپلای کنم، و این که خیلی بعید است که بتوانم چیزی بنویسم توی این فرصت. گفت معمولاً یکی دو سال ملت وقت می‌گذارند برای writing sample نوشتن.

خیلی حالم بد شد. سر نیمه دوم کلاس که نشسته بودم، در حالی که تلاش می‌کردم اشک‌هایم نچکد، داشتم فکر می‌کردم الآن می‌فهمم چرا اینقدر به‌دل بوده تا الآن. من اوایلش تعجب کرده بودم و بعد برداشت کرده بودم خب لابد می‌شود دیگر. یادم به دو سه روز پیش‌تر افتاده بود که یادم به دو سه ماه پیش افتاده بوده بود، که پکر به صادچه که توی کافه احوال پرسیده بود گفته بودم می‌خواستم امسال writing sample خوبی بنویسم ولی نشد و کسی را پیدا نکردم که کمکم کند و حالا هم که دیگر دیر شد؛ جوابم داده بود که خب بنشین الآن بنویس و من گفتم بودم «الآن؟! سه‌ماهه؟ هم بخوانم و هم بنویسم و هم فلان؟». او -با همان لحن همیشگی‌اش که وقتی می‌خواهد نتیجه‌ای حاصل شود کاری ندارد راه رسیدن بهش معقول باشد یا نه- گفته بود آره. همین دو سه روز پیش‌تر بود که فکر کرده بودم که انگار صادچه حق داشته و می‌شده. یادم افتاده بود به فکر دو سه روز پیشم. و حرصم گرفته بود از خودم که دستم نیست اوضاع رشته‌ای که درس می‌خوانم تویش از چه قرار است. خودم برآوردی ندارم توقعات چه اندازه است و چه حدودی را باید رعایت کرد و چقدر زمان می‌برند کارها، اصلاً معیار چیست که چیزی کار محسوب بشود یا نه. هر کس که بیاید یک‌چیزی بگوید بهم که چیزی ممکن است یا نه، چیزی خوب محسوب می‌شود یا نه، من عیار و معیارم جابجا می‌شود با حرفش. بعد از کلاس که باز هم داشتم تلاش می‌کردم اشک‌هایم نجوشد و داشتم می‌آمدم خانه، یکی از بچه‌های کلاس آمد باهام حرف زد که قبلاً شنیده بوده دارم راجع به sample حرف می‌زنم با استاد، و خودش هم می‌خواهد برای PhD اپلای کند سال دیگر و الآن هم دانشجوی دکتری است همان‌جا و می‌توانیم به هم کمک کنیم برای خواندن sampleها یا یک همچین چیزهایی (درست حقیقتش نفهمیدم این تکه‌اش را). او هم وقتی فهمید امسال می‌خواهم اپلای کنم لازم دید تعجب کند و بهم بگوید که نمی‌رسم احتمالاً.

خیلی بد حالم گرفته شده. رسماً ضربه خورده‌ام اصلاً. همه حساب‌وکتاب‌هایم برای زندگی منوط به این است که اپلای کنم امسال و بروم. از خودم هم البته حرصم گرفته که چیزی را که این‌قدر حیاتی و مهم و مرکزی است برایم و خیلی وقت هم هست که می‌دانم برنامه‌ام این است، اینقدر شل گرفته‌ام تا الآن که باز هم همه‌چیز آن‌قدر دیر شده که ناممکن شود. دیشب آن‌قدر گیج بودم از ضربه که اصلاً نمی‌توانستم فکر کنم که خب حالا چه کار کنم. خانه که رسیدم بالاخره نشستم گریه‌ام را کردم.

یک خوبی‌ای که دارم این است که، اگر توی دوره‌های افسردگی‌ام نباشم، معمولاً بعد از وارد شدن مصیبت خیلی توی فاز گریه و بلاتکلیفی نمی‌مانم. بالاخره بلند می‌شوم به این فکر می‌کنم که خب الآن بهترین راهی که پیش پایم هست چیست. دیشب هم همین کار را کردم. وسط اشک ریختن یک دفعه بلند شدم به مرتب کردن خانه و جمع کردن لباس‌ها که چند روز بود افتاده بود گوشه‌وکنار اتاق. تا خانه یک‌کمی مرتب شود، به این نتیجه رسیده بودم که این یک ماه نهایت زورم را بزنم که اپلای کنم و ببینم می‌رسم به ددلاین یا نه. اگر رسیدم که خوب است و اگر هم نرسم چیزی از دست نداده‌ام. این که بعدش قرار است چه کار کنم، هنوز فکرش را نکرده‌ام. ذهنم مشوش می‌شود بخواهم بهش فکر کنم. همین‌طور به این که چه شاکی‌ام از دست خودم؛ به این هم نمی‌توانم فکر کنم الآن. توان کافی ندارم که بخواهم صرف کنم برای سرزنش کردن خودم و عصبانی بودن از حماقتم. باشد بعد از ددلاین‌ها. دوم فوریه احتمالاً. آن موقع باید بنشینم تا می‌خورم بزنم توی سر خودم. من اگر یادم رفته بود، یادم بیاورید آن‌وقت. ممنون.

اتاقی از آن خود

امروز بنا بود صبح زود از خواب بیدار شوم، مقاله نیدا-روملین را بخوانم و یک شرحی بنویسم از این که به نظرم دعوای اصلی سر چیست در بحث بین او و نمیرو، بعد هم نگاهی بیندازم به مقاله لوییس. برنامه خوب و مناسبی بود برای امروز. نه زیادی سنگین بود و نه الکی سبک. مثل تمام کارهایی که برای این روزهایم -تا ددلاین اپلای- مقرر کرده‌ام. وقتم انگار به اندازه است. یک‌جوری است که از تنگی وقت به اضطراب نیفتم، در ضمن هیچ وقتی هم برای هدر دادن نداشته باشم.

با این حال، محل سگ هم نگذاشته‌ام به این برنامه ایده‌آل و مناسبم. برنامه‌هه الآن نشسته آن گوشه اتاقم، ابروهایش را گره کرده توی هم و از سر ناراحتی پایش را که انداخته روی آن یکی تکان‌تکان می‌دهد. موقر و متین است البته. اگر برنامه دیگری بود، الآن با قهر بغ کرده بود نشسته بود آن گوشه یا دادودعوا راه می‌انداخت یا می‌رفت توی گلدان‌هایم کارخرابی می‌کرد، اما این برنامه باشخصیتی است -مثل همه‌چیزهای معقول و به‌جا و به‌اندازه دیگر. دلگیر است فقط از دستم و مایل است من هم بدانم و به رسمیت بشناسمش که دلگیر است.

چه کرده‌ام در عوض امروز؟ هیچی. کار خاصی نکرده‌ام. صبح دیر بیدار شده‌ام، چون دیشب تا دیروقت الکی الکی خودم را بیدار نگه داشتم و نگذاشتم بخوابم.  فقط برای این که نخوابم نشستم به سرچ کردن چیزهای الکی توی گوگل و گذاشتم ببینم به کجا کشیده می‌شوم... تا بخوابم ساعت از ۲/۵ گذشته بود. صبح یک نگاهی به اسکایپ انداخته‌ام و دلم از بیزاری و خشم تکان خورده است. بیزاری و خشمی که مخصوص خودم است. می‌شناسمش دیگر. اصلاً می‌خواهم یک برند اختصاصی بسازم برایش. محصول انحصاری خودم، عرضه محدود، شعبه دیگری هم ندارد. بیزاری و خشم نامعقول و بی‌دلیل. می‌دانم که هیچ حسابی به کارش نیست که کی بیاید و کی نیاید. بخواهم بنشینم تحلیلش کنم ببینم چرا می‌آید هم... خب نمی‌نشینم. یک‌بار تلاش کرده‌ام و بد شکست خورده‌ام و فعلاً به همین بسنده کرده‌ام -ثمره آن شکست- که بشناسمش بار دیگر که آمد و این که قبولش کنم دربست... تا ببینم در آینده چطور می‌شود.

صبحی هی جان به جانم نبوده که بریزم خشمم را بیرون. توانسته‌ام جلوی خودم را بگیرم. به خودم گفته‌ام فقط کافی است به وسوسه‌اش فکر نکنم، به این که چه حرف‌هایی می‌توانم بزنم و چه کارهایی ازم برمی‌آید و چه حدهایی را می‌توانم جابه‌جا کنم و هی خودم را تحریک نکنم با فکر این که می‌توانم بکنم آن کارها را یا نه. خیلی عاقلانه نشستم به جای وسوسه‌ها به عواقبشان فکر کردم و دیدم سرجمع دلم نمی‌خواهد. پس جلوی خودم را گرفتم. بعد یادم افتاد به چند وقت پیش که از سرم گذشته بود که اولین بار است که این خشم و بیزاری که می‌آید سراغم فقط به خراب کردن همه‌چیز فکر نمی‌کنم، اصلاً خیلی هم جدی‌اش نمی‌گیرم، عوضش به این فکر می‌کنم که این دوره‌ای است که می‌گذرد. و خوشحال شده بودم از این فکر. که این وضعیت یا نشان می‌دهد که بزرگ شده‌ام یا که این رابطه برایم چیزی است که نمی‌خواهم بزنم خراب و ویرانش کنم. هر دو حالتش خوب است و دومی بهتر. این که بالاخره من هم چیزی داشته باشم، چیزی که بخواهم نگهش دارم برایم خوشایند است.

بعدش نشستم به وبلاگ خواندن. هی خواندم و هی خواندم. هی هم به خودم گفتم بس کنم دیگر و بس نکردم. به دخترک فکر کردم. به این که چه واقعی است حس‌هایش. چه سرراست و بی‌گره است، چه ساده و بی‌زحمت مهربان و خوب است، چه بی‌محابا می‌تواند غرق شود توی آن دریای عمیق و سرشاری که من را مثل جنازه بی‌جان و رنگ‌باخته تف می‌کند روی ساحل. حالم خوب شد از فکرش. و این هم از دستاوردهای اخیرم است. که دیدن این آدم‌ها فقط خوب کند حالم را، بی‌سایه غم و حسرتی، بی‌آن که فکر یک دنیا فاصله‌ای که هست مکدرم کند. انگار که ماهی‌ها را نگاه کنی که برای خودشان چه آزادند توی دریا و از فکر آزادی وسیعشان حالت خوب شود، بی‌آن که آن آزادی ربطی به تو و دنیای تو داشته باشد اصلاً...

سر جمع آرامم. آرامش و سکون خوشایند و بی‌هیجان و ناجذابی. آرامش و سکونی که هیچ‌چیز جالبی ندارد که بتوانم بنشانمش توی قابی و بگذارمش جلوی چشم کسی، اما برای خودم دلپذیر است. و اصلاً گمانم به همین خاطر وجود دارد که منفک شده‌ام از این فکر که باید چیزی برای عرضه داشته باشم. مثل سکون بی‌ادعای یک مکعب بتونی ساده که تصمیم گرفته باشی اتاقت باشد، به جای خانه‌های چشم‌نواز و زیبایی که سرشاخه گل‌ها دست دراز کرده باشند تا به ایوانشان برسند. سرجمع آرامم، حتی با وجود بیزاری و خشم مارک‌دارم و برنامه بدخلق نجیبم که الآن نشسته گوشه اتاق. اتاق سیمانی پاکیزه‌ام. که برای فکر چه ابعاد ساده‌ای دارد.

 مامانم پیشنهاد داده یه برند درست کنیم برای رقابت با «تن درست»؛ اسمشو بذاریم «تن لش». راضیم ازش. 

یک نقطه‌ضعف بدی دارم، و آن هم این که وقتی خنده کسی را می‌بینم خنده‌ام می‌گیرد. چند روز پیش سر کلاس یک کسی داشت سؤال می‌کرد. با یک صدای به‌طورنالازمی بلندی حرف می‌زد و لحنش یک‌کم پرخاش‌جویانه‌ بود، اما می‌شد گفت که لحنه بی‌ربط است، یعنی خودش اصلاً در وضعیت پرخاش و پیکارجویی نبود. سرجمع لحن مضحکی داشت. به خودم باشد، من اگر با کسی که لحن مضحکی دارد مواجه شوم، یک‌کمی اولش از لحنش تعجب می‌کنم و بعدش سعی می‌کنم فاکتور لحنش را حذف کنم از قضیه (و اگر خودم مخاطبش باشم، موقع حرف زدن باهاش کمی عذاب‌وجدان می‌گیرم. نمی‌دانم دقیقاً چرا. شاید چون به این فکر می‌کنم که من بالاخره او به نظرم مضحک رسیده ولی بزرگوارانه سعی کرده‌ام مضحک بودنش را نادیده بگیرم، و او از کل قضیه بی‌خبر است). بچه‌های کلاس اما داشتند می‌خندیدند. من داشتم یکی‌شان را که دستش را گذاشته بود روی دهنش و می‌خواست خنده‌اش را خفه کند نگاه می‌کردم و طبق معمول خودم هم خنده‌ام گرفته بود. اعصابم خیلی خرد می‌شود این‌جور وقت‌ها. گمانم از چشم ناظر خارجی نگاه می‌کنم صحنه‌ را و می‌بینم من هم همراه جماعت دارم می‌خندم، جماعتی که به نظرم قابل سرزنش‌اند (حالا البته لازم نیست این‌طور پیچیده وصف کنم قضیه را، به نظرم خندیدن کار بدی است و می‌بینم خودم هم دارم می‌خندم). خیلی خنده‌هه برایم ناراحت‌کننده است.

آن دفعه دیگر سر کلاس هم که داشتم در مورد تاریخ هنر کنفرانس می‌دادم و ملت به نقاشی‌های لخت می‌خندیدند و خودم هم از خنده‌شان خنده‌ام گرفته بود همین حال را داشتم. البته آن موقع شاید واقعاً بهترین واکنش هم همان بود؛ که مهربانانه همراه جمع بخندم، به جای این که بخواهم مثلاً جدی و متین باشم. ولی دلم می‌خواهد «انتخاب کنم» که چنین واکنشی را نشان بدهم. اقلاً به خاطر آن که مجبور نشوم همراه جماعت به آدم‌های طفلکی بخندم.

تسلیم آزادی

دلم می‌خواهد توی یک زندانی باشم. انفرادی. یک اتاق داشته باشم، سه در چهار متر. یک تخت داشته باشم، یک میز تحریر کوچک، یک صندلی، یک شیر آب و یک دستشویی. اتاقم یک پنجره داشته باشد آن بالا که نور بیاید. بیرون پیدا نباشد. هیچ آدم نبینم. هر روز یک ساعتی در اتاق باز شود که بروم هواخوری. در حیاط هم هیچ‌کس نباشد. حیاط خیلی هم بزرگ نباشد، دیوارهایش بلند باشد، چند تا گل و گیاه اطرافش داشته باشد و یک شیر آب. ساعت هواخوری‌ام که تمام شد برگردم توی سلولم. غذایم را سر ساعتش از دریچه در بریزند توی ظرفم. روی تختم بنشینم غذا بخورم. موقع جویدن خیره شوم به فضا. هفته‌ای یک بار بگذارند بروم کتابخانه زندان. میان قفسه‌ها بگردم، یک کتاب را انتخاب کنم بیاورم توی سلولم تا هفته بعد. کتاب‌ها رد دست زندانی‌های قدیم را داشته باشند. کاغذ و قلم اگر خواستم بهم بدهند. ماهی یک بار وقت ملاقات داشته باشم. هربار فقط یک نفر را بتوانم ببینم. گوشی را برداریم و احوال هم را بپرسیم و از ماجراهای بیرون هرچه دلش خواست برایم تعریف کند و معلوم باشد که خیلی عجیب است اگر از من توقع داشته باشد ماجرایی تعریف کنم برایش. به سلولم که برمی‌گردم احساس کنم سوار چرخ‌وفلک بوده‌ام؛ سرخوش باشم، و خوش‌وقت از این که دوباره پایم به زمین رسیده.