۱۳۹۸ بهمن ۲۷, یکشنبه

خشم از امید می‌آید. آدم خشمگین آدم امیدوار است. غم حضور آرام و فروتن ناامیدی است.

۱۳۹۸ بهمن ۲۵, جمعه

۱۳۹۸ خرداد ۲۲, چهارشنبه

ملاقات در شب

چند وقت است که بدحالی آمده و ماندگارم شده. همین یکی دو هفته پیش بود که چنان اسیرم کرده بود که بی‌تاب و بی‌قرار شده بودم. مثل حیوان درنده زخم‌خورده‌ای بودم. به تنم نگاه می‌کردم و یادم نمی‌آمد کی آن‌طور زخمی شده‌ام. بی دلیلی که بتوانم به زبان بیاورم از دوستانم رنجیده و دلزده بودم. از همه آدم‌ها متنفر و مشمئز بودم. از همه‌شان. از تک‌تک آن‌ها که می‌شناختم، و از اجتماعشان با هم، که حس می‌کردم دست بر شانه همدیگر، قد برافراشته‌اند و من را از حلقه‌شان تف کرده‌اند بیرون.
به امید حرفی، صدایی، به امید دیدن دست پیش‌آمده‌ای —دستی که دلم را برنیاشوبد که بخواهم پسش بزنم— رفتم ایمیلم را چک کردم. صندوق junk را. آنجا که آت‌و‌آشغال‌ها می‌روند. و ایمیل مردک روانی را دیدم. مردک روانی همان است که ایران که بودم، توی آن دانشگاه سابق، روزگارم را سیاه کرده بود. مدام دست دراز کرده بود که من را که فرار می‌کردم چنگ بزند، و دستش که نمی‌رسید خیال من را با رشته‌های جنون می‌بافت به خودش. ایمیل‌هایش را، که هنوز هم هرازگاهی می‌فرستد، فیلتر می‌کنم که نبینم. این بار خواندم نامه‌اش را. ابراز محبت صاف و ساده‌ای بود. نه، ابراز محبت نبود. حتی محبت‌آمیز و مهربان هم نبود. توصیف بود. توصیف صادقانه احوالش بود. بی آن که در لفافه کلمات نرم و قشنگ پیچیده شود.
من که پیش‌ترها آن همه از دیدن کلماتش مخلوط عصبانیت و اشمئزاز و نفرت دلم را مرتعش می‌کرد، با دیدن نامه‌اش، به یک‌باره، آرام و آسوده شدم. کلماتش مثل آب فراگیر و ساکن و آرام بود. به یک‌باره آمد تمام دوروبرم را گرفت، عایق شد دورم، مثل لایه سیال محافظی پیچیده شد دورم و احساس امنیت بهم داد در برابر خیال آدم‌های دوروبر، از دوست و غیردوست. 
چرا این‌طور شد؟ چرا آن‌طور آرامم کرد حرف‌هایش؟ شاید چون آن‌طور دوست داشتن صادقانه‌ای بود. ابراز دوستداری بی‌شائبه و بی‌چشمداشت، که می‌توانستم بی‌فکر و خیال، بی‌اندیشه این که واقعی است یا نه، بی ترس این که مبادا جنس قلابی را جای دوست داشتن قالبم ‌کنند، که مبادا دروغی را باور کنم، قبولش کنم. شاید هم… چون او مثل خودم بود. از قماش خودم. چون او هم بد بود مثل من...
یک جایی هست، ته دریا، توی آن اعماق آبی تیره، آنجا که آهن قراضه‌ها زنگ می‌زنند، آنجا که لنگر فراموش‌شده‌ای افتاده و گهواره بچه به دنیا نیامده‌ای و تکه‌پاره‌های لباس عروسی که غرق شده… آنجا، ناجورها، از ریخت افتاده‌ها، رانده‌شده‌ها، روبروی هم مچاله می‌شوند. هم را نگاه می‌کنند و از زشتی دیگری دلشان آرام می‌گیرد. دست می‌گذارند روی گوش‌های هم و فشار می‌دهند، که صداهای آن بالا بهشان نرسد.

۱۳۹۸ خرداد ۹, پنجشنبه

ماجرای نجفی اعصاب نداشته این روزهایم را خرد کرده. همین‌جوریش حالم طوری است که در جواب «چطوری؟» مردم توی راهروی دانشکده ممکن است یک دفعه منفجر شوم و های‌های گریه کنم؛ این است که نمی‌نشینم هی به قضیه فکر کنم و خیال ببافم و جزئیات نادانسته‌اش را زندگی کنم. اما فکرش هی پس فکرها و لحظه‌هایم هست، هی یک لحظه‌هایی از ماجرا ظاهر می‌شود پیش چشمانم. نه آن لحظات شب قبلش که رفته تفنگ را آماده کرده (و من چه خوب می‌توانم بفهمم آن حال را، اگر بخواهم، که الآن نمی‌خواهم)، و نه آن لحظه بعد از تمام شدن ماجرا که لابد نگاه کرده به درودیوار خونی و همه چیز خواب به نظر آمده، نه حتی آن لحظات بعد، سفر به قم و برگشتن —آن لحظات لابد سکوت و خلاء و آرامش، مثل حال آن کس که خودش را از پرتگاه انداخته پایین آن چند ثانیه‌ای که هنوز به زمین نرسیده— نه، هیچ‌کدام این‌ها نه… فقط آن تصویرش که توی آگاهی نشسته بود و زیرچشمی دوربین روبروی خبرنگار را نگاه می‌کرد… آن لحظات رفتن توی آگاهی و حرف زدن با پلیس‌ها می‌آید پیش چشمم هی. آن لحظات برگشتن به دنیای عادی آدم‌ها، دنیایی که زندگی خیلی عادی و معمولی تویش جریان دارد. آدم فکر می‌کند باید همه‌چیز تمام شده باشد، باید خلاء همه چیز را بلعیده باشد و در خود حل کرده باشد، اما نکرده. همه‌چیز هست. همه‌چیز هست و یک‌جورهای عجیبی هم عادی است، همان‌طور که همیشه بود. کلمات همانند که قبلاً بودند. سلام و تعارف‌ها، دست دادن و دست روی سینه گذاشتن موقع خداحافظی، چای و قند، صدای فنجان وقتی می‌گذاری‌اش روی میز، شکل مبل و میز و تلفن، همه‌اش همان‌جور است که همیشه بوده. همه‌چیز جور غریبی، بی‌نهایت غریبی، عادی است… به جز حضور مداوم فاجعه که پشت و پس همه‌چیز پرپر می‌زند. فاجعه که خودت مرتکبش شده‌ای. بالاخره.

۱۳۹۸ اردیبهشت ۹, دوشنبه

Sage

سال‌های سیاه از نظر سلبی واقعی‌ترم کرده. خیلی بخش‌های دروغی را به چنگ و ناخن کنده‌ام از خودم و ریخته‌ام دور. اما از نظر ایجابی نه؛ هر چه را هم که قبلاً داشتم انگار زده خراب کرده. ویرانه‌ای باقی است از من که خاک از هر گوشه‌اش پس می‌زنی صدای مرثیه برای ازدست‌رفته‌ها می‌آید.
و راستش می‌ترسم گاهی که توانی، ایمانی، خوشدلی و خوش‌باوری‌ای را که لازمه ساختن است از دست داده باشم برای همیشه.

۱۳۹۸ فروردین ۲۴, شنبه

از خارش‌های پای قطع‌شده

«یک پرنده بی‌پرواز صاحب خود را کشت». این تیتر خبر بی‌بی‌سی است. بی‌بی‌سی فارسی خیلی درپیت و داغان شده اخیراً و این هم یکی از نمونه‌هایش. یعنی چه پرنده بی‌پرواز و اصلاً گنجاندن این صفت توی تیتر چه موضوعیتی دارد؟ ارزش خبری گزارش هم که بماند. حالا من آمده‌ام از بی‌بی‌سی شکایت کنم؟ خیر. آمده‌ام بنویسم که خبر را که خواندم --سوای همین فکرها که نوشتم-- به این فکر می‌کردم که اگر چند سال پیش بود و جوان‌تر بودم این جمله بی‌معنی دستمایه نوشتن می‌شد برایم. پرنده بی‌پرواز را ربط می‌دادم به یک درد و مصیبتی از خودم و کشتن صاحب را هم به یک درد دیگری و یک متن وبلاگی خوشگل «عه چه جالب» یا «آه بلی...» تولید می‌شد. متنی که بعداً هم که می‌خواندمش می‌دیدم که چه اتفاقاً و بی غرض خودآگاه راست گفته‌ام تویش.
الآن این کار را نمی‌کنم دیگر. ناراحتم که نمی‌کنم؟ بله و نه. مثل کسی که بین یک لول و لول بعدی گیر کرده باشد.

۱۳۹۸ فروردین ۱۴, چهارشنبه

از اهالی نوشتن، که تا مدت‌ها بعد از آن که نمی‌نویسند، می‌نویسند که دیگر نمی‌نویسند؛ مثل پای قطع‌شده که درد کند

خیلی کار دارم. خیلی خیلی کار دارم. در افق هر چه چشم می‌گردانم کار است. کارهای آشفته که بدون قرار و جای مشخص و حتی مرز در هم می‌لولند. حالم چطور است؟ نمی‌دانم. می‌دانم که دلم می‌خواهد بنویسم. هم حرف‌های واقعی —آن‌ها که فکرها و دودوتاچارتا کردن‌هایم‌اند، چیزها را در ذهن و زندگی‌ام منظم کردن‌اند، آن‌ها که بیشتر سهم دفترچه یادداشت‌های شخصی‌ام می‌شوند— هم حرف‌های الکی، حرف‌های "وبلاگی"، حرف‌هایی که آدم می‌نویسدشان چون خوش دارد که بنشیند با کلمه‌ها بازی کند، چون از کنار هم چیدن جمله‌ها و تصویرها و حس‌ها لذت می‌برد. بعد آن‌وقت این‌طور است که اگر آدم قبلاً واقعاً زندگی کرده باشد، اگر قبلاً واقعاً فکر کرده باشد و حس کرده باشد، اگر قبلاً یک‌وقت‌هایی «بوده باشد»، آن بودن‌ها و حس کردن‌ها و فکر کردن‌ها، آرام و نرم و بی‌اراده می‌خزند زیر پوست نوشته‌های الکی‌اش هم. اگر آدم قبلاً یک‌وقت‌هایی واقعاً بوده باشد، آن کلمه‌ها و حس‌ها و تصویرها را، که موقع نوشتن نوشته‌های الکی آدم فقط سرش به این گرم است که مثل قطعات لگو بگذاردشان کنار هم و از قشنگی ترکیبشان لذت آرام عمیق ببرد، لحظات بودن تولید می‌کنند. انگار لحظات بودن گذشته می‌شوند مصالح بازی‌های آینده، می‌شوند گوشت تن کلمات. این‌جور می‌شود که موقع بازی ساده هم —حتی اگر فکر گفتن نباشی، اگر فکر چیزی را از درون خودت بیرون کشیدن و نمایش دادن نباشی، اگر فقط حواست به زیبایی سازه‌ای باشد که می‌سازی— چیزی گفته‌ای، چیزی که از یک جای خیلی عمیق درونت می‌آید، حتی شاید عمیق‌تر از آن که می‌توانستی قصد کنی…
خلاصه دلم نوشتن می‌خواهد. دلم تولید کردن می‌خواهد. شهوت استفاده از کلمات را دارم. یک میل ملموس واقعی‌ای احساس می‌کنم در دهانم، که کلمه بریزم بیرون، و در ذهنم که بنشینم و منظم کنم و بسازم… وقت ندارم. باید عوضش بنشینم بخوانم که اعداد طبیعی در اصل اوردینالند یا کاردینال و آیا اصلاً این مسأله به آن مسأله‌ای که باید درباره‌اش بنویسم —که عدد ضدصفر وجود دارد یا نه— مربوط است.
اوضاعم مثل جهنم ایرانی‌هاست: وقتی که وقت و فراغ‌بال دارم، گنگی و سکوت تا هزار لایه وجودم را خشکانده، وقت‌هایی که میل حرف زدن دارم، وقت ندارم… کلاً هم که آب ما را با خود خواهد برد.